Gehoorbescherming op de bouw: bescherm je oren tijdens het werk

Waarom is gehoorbescherming op de bouw zo belangrijk?

Op een bouwplaats komen veel verschillende geluidsbronnen samen. Een medewerker gebruikt zelf elektrisch gereedschap, terwijl een paar meter verderop een collega staat te zagen of boren. Daarnaast zorgen voertuigen, aggregaten en machines voor achtergrondgeluid.

Het lastige aan gehoorschade is dat je de gevolgen niet altijd direct merkt. Herhaalde of langdurige blootstelling aan hard geluid kan het gehoor blijvend beschadigen. Eenmaal opgelopen gehoorschade valt doorgaans niet te herstellen.

Preventie speelt daarom een belangrijke rol. Door lawaai waar mogelijk bij de bron te verminderen en passende gehoorbescherming te dragen, beperk je de blootstelling.

Wanneer moet je gehoorbescherming dragen?

Niet iedere werkdag op de bouw ziet er hetzelfde uit. Tijdens afbouwwerkzaamheden kan het relatief rustig zijn, terwijl het geluidsniveau tijdens zagen, slopen of boren sterk toeneemt.

Volgens de Nederlandse Arbowetgeving moeten werkgevers bij dagelijkse blootstelling vanaf 80 dB(A) passende gehoorbescherming beschikbaar stellen. Vanaf 85 dB(A) moeten werknemers deze gehoorbescherming ook daadwerkelijk dragen.

Dat niveau bereik je op een bouwplaats sneller dan je misschien denkt. Verschillende machines en gereedschappen kunnen ruim boven deze grens uitkomen.

Het draait bovendien niet alleen om het maximale geluidsniveau. Ook de duur van de blootstelling telt mee. Hoe harder het geluid, hoe korter je eraan blootgesteld kunt worden zonder risico voor je gehoor.

Welke gehoorbescherming past bij werken in de bouw?

Er bestaan verschillende manieren om je oren te beschermen. Wegwerpoordoppen vormen een eenvoudige oplossing voor incidenteel gebruik. Gehoorkappen zijn makkelijk op en af te zetten en kunnen praktisch zijn bij werkzaamheden waarbij je maar tijdelijk aan veel lawaai wordt blootgesteld.

Wie dagelijks in een lawaaiige omgeving werkt, kan ook kiezen voor otoplastieken op maat. Dit zijn oordoppen die speciaal op de oren van de gebruiker worden afgestemd.

Het voordeel van bouw oordoppen op maat zit onder andere in de pasvorm. Omdat de oordoppen aansluiten op de gehoorgang van de gebruiker, kunnen ze comfortabeler zitten tijdens langdurig gebruik. Dat is relevant voor bouwprofessionals die hun gehoorbescherming meerdere uren per werkdag dragen.

Je wilt collega’s en signalen wel blijven horen

Goede gehoorbescherming betekent niet automatisch dat zoveel mogelijk geluid tegenhouden altijd de beste oplossing vormt.

Op een bouwplaats moet je kunnen reageren op wat er om je heen gebeurt. Een collega roept een waarschuwing, een voertuig rijdt achteruit of een machine geeft een signaal. Wanneer gehoorbescherming te veel relevant omgevingsgeluid wegneemt, kan dat nieuwe risico’s opleveren.

Daarom bestaan er gehoorbeschermers met filters. Die richten zich op het dempen van schadelijke geluidsniveaus, terwijl communicatie en belangrijke omgevingsgeluiden zo veel mogelijk hoorbaar blijven.

Kijk bij de keuze dus niet alleen naar de hoeveelheid demping. De werkomgeving en werkzaamheden bepalen welke bescherming het beste aansluit.

Comfort speelt een grotere rol dan je denkt

De beste gehoorbescherming werkt alleen wanneer medewerkers deze consequent gebruiken.

Een oordop die irriteert, voortdurend loskomt of onprettig aanvoelt, nodigt uit om hem tussendoor uit te doen. Juist tijdens die momenten kan een medewerker alsnog aan schadelijk geluid blootstaan.

Voor werkgevers loont het daarom om niet alleen naar de minimale vereisten te kijken. Bespreek met medewerkers hoe lang zij de bescherming dragen, welke werkzaamheden ze uitvoeren en wat ze prettig vinden.

Zeker voor vakmensen die vrijwel iedere werkdag met lawaai te maken krijgen, kan draagcomfort uiteindelijk net zo belangrijk zijn als de technische eigenschappen van de gehoorbescherming.

Vergeet onderhoud en controle niet

Gehoorbescherming krijgt op een bouwplaats veel te verduren. Stof, vuil en dagelijks gebruik kunnen invloed hebben op de conditie ervan.

Controleer herbruikbare oordoppen daarom regelmatig. Zijn ze nog schoon? Zie je beschadigingen? Sluiten ze nog goed aan?

Ook bij op maat gemaakte gehoorbescherming verdient de pasvorm aandacht. Oren kunnen in de loop van de tijd veranderen. Periodiek controleren of de bescherming nog voldoende afsluit, helpt om de werking op peil te houden.

Maak daarnaast duidelijke afspraken over reinigen en bewaren. Een vaste opbergplek voorkomt dat oordoppen tussen gereedschappen of los in een werkbus terechtkomen.

Gehoorbescherming begint niet bij de oordop

Persoonlijke beschermingsmiddelen vormen slechts één onderdeel van veilig werken met lawaai.

Kijk eerst of je het geluid zelf kunt verminderen. Kun je een stillere machine gebruiken? Kan lawaaiige apparatuur verder van medewerkers worden geplaatst? Kun je werkzaamheden anders plannen, zodat minder mensen tegelijkertijd aan het geluid blootstaan?

Vervolgens kun je aanvullende maatregelen nemen en passende gehoorbescherming inzetten waar blootstelling aan schadelijk geluid overblijft.

Daarmee voorkom je dat gehoorbescherming de enige maatregel tegen lawaai wordt.

Maak gehoorbescherming onderdeel van de werkdag

Een veiligheidshelm en werkschoenen horen voor veel bouwprofessionals vanzelfsprekend bij de uitrusting. Gehoorbescherming verdient dezelfde aandacht wanneer de werkzaamheden daarom vragen.

Dat begint bij bewustwording. Breng in kaart waar hoge geluidsniveaus ontstaan, bepaal welke medewerkers eraan blootstaan en kies bescherming die past bij hun werkzaamheden. Besteed daarbij aandacht aan demping, communicatie, pasvorm en draagcomfort.

Wie dagelijks op de bouw werkt, moet tenslotte niet alleen vandaag veilig kunnen werken. Het doel is dat medewerkers ook na tientallen jaren in het vak nog goed kunnen horen.